Làng cổ Nôm - Không gian di sản đồng bằng Bắc Bộ bên dòng sông Nguyệt Đức
NSSC Hưng YênĐăng: Cập nhật lần cuối: 20 phút đọc

Nằm trầm mặc bên bờ sông Nguyệt Đức thuộc xã Đại Đồng, huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên, làng cổ Nôm (tên nôm là làng Thông) mở ra bức tranh thủy mặc thanh bình với cây đa, bến nước, sân đình và những nếp nhà cổ rêu phong. Từ cánh cổng làng Nôm soi bóng mặt hồ phẳng lặng đến nhịp cầu đá 9 nhịp dẫn lối sang chùa Nôm, từng viên gạch mộc và phiến đá xanh nơi đây đều khắc ghi dấu ấn hưng thịnh của một thương thôn xưa.
Lịch sử hình thành làng cổ Nôm và mạch nguồn thương nghiệp đồng gia
Giữa nhịp sống đô thị hóa sôi động của vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ, làng cổ Nôm (thuộc xã Đại Đồng, huyện Văn Lâm) vẫn giữ được vẻ đẹp tĩnh tại như một cuốn biên niên sử sống động bằng gạch đá và gỗ lim. Cùng với làng cổ Đường Lâm ở xứ Đoài hay làng cổ Phước Tích ở miền Trung, ngôi làng bên bờ sông Nguyệt Đức này là một trong số rất ít những quần thể tụ cư cổ truyền của người Việt còn bảo tồn nguyên vẹn cấu trúc cảnh quan sinh thái – nhân văn suốt hơn nửa thiên niên kỷ.
Cội nguồn tên gọi làng Thông bên dòng sông Nguyệt Đức
Theo các nguồn gia phả cổ của các dòng họ lớn trong làng như họ Nguyễn, họ Lê, họ Trần, họ Phùng cùng hệ thống bi ký lưu giữ tại Linh Thông cổ tự, vùng đất làng cổ Nôm đã có cư dân tụ cư lập ấp từ thời Lý – Trần và phát triển cực thịnh vào thời Lê Trung Hưng (thế kỷ XVII – XVIII) kéo dài sang thời Nguyễn (thế kỷ XIX). Thuở xa xưa, vùng đất ven sông Nguyệt Đức này là một gò đất cao ráo mọc bạt ngàn những rừng thông cổ thụ xanh tốt quanh năm, tiếng gió reo qua rừng thông hòa cùng tiếng chuông chùa ngân vang cả một vùng hạ lưu. Chính từ đặc điểm sinh thái tự nhiên ấy, cư dân bản địa đã đặt tên nôm cho làng là làng Thông (hay làng Nôm), còn tên chữ Hán trong các văn bia cổ được ghi là thôn Đại Đồng hay Đồng Cầu Nôm.
Vị trí địa lý của làng cổ Nôm nằm trên dải đất giao thoa văn hóa đặc sắc giữa vùng Kinh Bắc cổ kính và trấn Sơn Nam trù phú, cách kinh thành Hoàng thành Thăng Long chỉ khoảng ba mươi ki-lô-mét về phía Đông. Nhờ dòng sông Nguyệt Đức chảy qua làng nối thông với hệ thống sông Bắc Hưng Hải và sông Đuống, làng Thông từ thế kỷ XVI – XVII đã nắm giữ vị trí đầu mối giao thương đường thủy vô cùng thuận lợi, tạo tiền đề để cư dân vừa canh tác nông nghiệp vừa vươn lên làm giàu từ nghề thủ công và thương mại.
Nghề buôn đồng truyền thống và sự trù phú của cư dân
Điểm làm nên bản sắc kinh tế – xã hội khác biệt của làng cổ Nôm so với những ngôi làng thuần nông khác ở đồng bằng Bắc Bộ chính là truyền thống buôn đồng và chế tác đồng nổi tiếng khắp cả nước, gắn liền với câu ca dao cổ “Đồng nát thì về Cầu Nôm / Con gái nết na thì về Đại Đồng”. Từ hàng trăm năm trước, người dân làng Thông đã tỏa đi khắp các tỉnh thành miền Bắc để thu mua đồng nguyên liệu, đồng phế liệu rồi vận chuyển theo đường sông Nguyệt Đức tập kết về chợ Nôm. Tại đây, nguồn đồng được phân loại và cung ứng trực tiếp cho cụm làng nghề đúc đồng truyền thống nằm ngay sát cạnh mà tiêu biểu nhất là làng đúc đồng Lộng Thượng, nơi các nghệ nhân tài hoa đúc nên đồ thờ tự, chuông đồng, tượng đồng, mâm đồng tinh xảo rồi lại theo chân thương nhân làng Nôm phân phối đi khắp kinh kỳ và thương cảng Khu di tích Phố Hiến.
Chính sự nhạy bén trong giao thương buôn bán và mối liên kết hữu cơ giữa thương nhân chợ Nôm với các phường thợ đúc đồng đã mang lại nguồn lực tài chính dồi dào cho cộng đồng cư dân Đại Đồng. Khi kinh tế hưng thịnh, các bậc phú thương, hào trưởng và quan viên xuất thân từ làng cổ Nôm đã đồng lòng đóng góp tiền của để quy hoạch lại toàn bộ không gian làng xã theo chuẩn mực kiến trúc cao cấp nhất thời bấy giờ: xây dựng cổng làng Nôm bề thế như cổng thành, bắc cầu đá 9 nhịp qua sông, đại trùng tu Linh Thông cổ tự, dựng đình Tam Giang và kiến tạo hàng chục ngôi nhà gỗ cổ cùng từ đường dòng họ nguy nga.
Dấu ấn quy hoạch phong thủy lấy hồ nước làm tâm điểm
Khác với cấu trúc làng ven sông thông thường chỉ phát triển dọc theo triền đê, quy hoạch không gian của làng cổ Nôm thể hiện tư duy kiến trúc cảnh quan và phong thủy bậc thầy của người Việt cổ. Toàn bộ khu dân cư và các công trình tín ngưỡng tập trung quanh một hồ nước lớn rộng hàng mẫu nằm ngay chính giữa làng, đóng vai trò là minh đường tụ thủy, vừa điều hòa vi khí hậu mát mẻ quanh năm vừa là tấm gương phản chiếu trọn vẹn bóng dáng cây đa, giếng nước, cổng làng và mái ngói rêu phong.
Bao quanh hồ nước trung tâm của làng cổ Nôm là con đường làng lát gạch nghiêng đỏ au chạy vòng tròn khép kín. Từ trục đường ven hồ này, các ngõ nhỏ tỏa đi như hình xương cá dẫn vào từng cụm gia tộc họ Nguyễn, họ Lê, họ Trần, họ Phùng. Ở phía Đông bên kia dòng sông Nguyệt Đức—nơi hội tụ linh khí tĩnh mịch tách biệt với khu dân cư—các bậc tiền nhân đã quy hoạch khu chợ Nôm và đại danh lam Linh Thông cổ tự, kết nối với khu làng chính bằng cây cầu đá 9 nhịp cổ kính, tạo nên chỉnh thể hài hòa giữa đời sống thế tục và thế giới tâm linh.
| Hạng mục di sản tiêu biểu | Vị trí trong cấu trúc làng cổ Nôm | Niên đại khởi dựng / Trùng tu | Giá trị kiến trúc và lịch sử đặc trưng |
|---|---|---|---|
| Cổng làng Nôm (Cổng Đồng Cầu Nôm) | Đầu làng phía Tây Nam, sát hồ nước trung tâm | Hơn 200 năm (trùng tu lớn thời Nguyễn) | Kiến trúc bát trụ bốn cột biểu đồ sộ, vòm cổng đắp nổi hoa văn tứ linh và chữ Hán Đồng Cầu Nôm |
| Đình Tam Giang (Đình Đại Đồng) | Bên bờ hồ nước trung tâm làng Thông | Thời Hậu Lê – Nguyễn | Phụng thờ Đức Thánh Tam Giang; lưu giữ giếng cổ, bia đá và kiến trúc gỗ chạm rồng phượng tinh xảo |
| Hệ thống nhà cổ và Từ đường dòng họ | Bao quanh hồ nước lớn giữa làng | Thế kỷ XVIII – đầu thế kỷ XX | Quần thể nhà gỗ mít, gỗ lim 5 gian 2 chái và nhà thờ họ Nguyễn, họ Lê, họ Trần uy nghiêm |
| Cầu đá 9 nhịp | Bắc qua dòng sông Nguyệt Đức nối làng với chùa | Khoảng thế kỷ XVIII (hơn 200 năm tuổi) | Cầu đá xanh nguyên khối dài gần 20m, rộng gần 2m, hai bên thành cầu chạm nổi 18 đầu rồng cổ |
| Chợ Nôm truyền thống | Phía Đông cầu đá, trước cổng chùa | Hàng trăm năm lịch sử thương mại | Dãy lều chợ xây bằng gạch mộc không trát vữa; họp phiên các ngày có số cuối 1, 4, 6, 9 âm lịch |
| Linh Thông cổ tự (Chùa Nôm) | Quần thể tâm linh phía Đông sông Nguyệt Đức | Khởi dựng cổ xưa, đại trùng tu năm 1680 | Lưu giữ hơn 100 pho tượng Phật bằng đất nung cổ cùng lầu chuông, lầu trống soi bóng mặt hồ |
Đặc trưng quy hoạch không gian và kiến trúc cổ tại làng cổ Nôm
Sự cuốn hút đặc biệt của làng cổ Nôm đối với các nhà nghiên cứu kiến trúc và di sản học nằm ở chỗ các công trình nơi đây không tồn tại rời rạc mà gắn kết chặt chẽ thành một chuỗi không gian liên hoàn. Năm 2020, Quần thể di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật làng cổ Nôm đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng là Di tích quốc gia, ghi nhận giá trị nguyên bản của hệ thống cổng làng, đình làng, cầu đá và nhà cổ.
Cổng làng Nôm kiểu bát trụ và không gian đình Tam Giang
Điểm chạm thị giác đầu tiên mở ra không gian hoài cổ của làng cổ Nôm chính là cánh cổng làng Nôm có tuổi đời hơn hai thế kỷ. Nếu hầu hết cổng làng ở đồng bằng Bắc Bộ chỉ xây kiểu một vòm giản dị thì cổng làng tại đây được kiến tạo bề thế theo thức kiến trúc bát trụ (tám trụ biểu cao vút kết hợp hai tầng mái cổ diêm), vốn là quy chuẩn kiến trúc thường chỉ xuất hiện ở các bậc vương phủ hoặc đại danh lam. Trên trán cổng và hai bên trụ biểu đắp nổi những bức phù điêu hoa lá cách điệu, câu đối chữ Hán và ba chữ đại tự Đồng Cầu Nôm uy nghiêm, rêu phong nhuốm màu năm tháng.
Bước qua cổng làng Nôm, ngay bên bờ hồ nước trong xanh là quần thể đình Tam Giang (đình làng Đại Đồng)—trung tâm hành chính và sinh hoạt tín ngưỡng cộng đồng của làng Thông. Ngôi đình là nơi phụng thờ Đức Thánh Tam Giang (danh tướng thời Triệu Việt Vương có công lớn trong cuộc kháng chiến chống quân Lương xâm lược thế kỷ VI) làm Thành hoàng làng. Đình Tam Giang mang kiến trúc chữ Đinh cổ truyền với tòa Đại đình năm gian rộng lớn, mái lợp ngói mũi hài, bộ khung gỗ lim chạm khắc đề tài tứ linh, tứ quý tinh xảo. Ngay trước sân đình và ven hồ nước vẫn còn giữ được những chiếc giếng cổ thành đá xanh có bậc lên xuống rêu phong.

Tuyệt tác cầu đá 9 nhịp chạm đầu rồng vượt thời gian
Từ trung tâm làng cổ Nôm, men theo con đường gạch đỏ rợp bóng cây dẫn về phía Đông, du khách sẽ bắt gặp biểu tượng kiến trúc độc đáo nhất của vùng đất Đại Đồng: cây cầu đá 9 nhịp bắc ngang dòng sông Nguyệt Đức. Được kiến tạo từ khoảng thế kỷ XVIII bằng nguồn công đức của dân làng và các thương nhân buôn đồng, cây cầu dài gần hai mươi mét, mặt cầu rộng gần hai mét, được ghép hoàn toàn từ những phiến đá xanh nguyên khối nặng hàng tấn mà không cần bất kỳ chất kết dính hiện đại nào.
Cấu trúc chịu lực của cầu đá 9 nhịp gồm các hàng trụ đá nguyên khối cắm sâu xuống lòng sông Nguyệt Đức, phía trên gác những dầm đá ngang nâng đỡ ba hàng phiến đá lát mặt cầu phẳng phiu, qua hàng trăm năm bước chân người qua lại đã trở nên nhẵn bóng. Điểm nhấn mỹ thuật đắt giá nhất của cây cầu nằm ở mười tám đầu dầm đá nhô ra hai bên sườn cầu được các nghệ nhân điêu khắc đá chạm nổi thành hình mười tám đầu rồng cách điệu mang phong cách nghệ thuật thời Hậu Lê – Nguyễn. Những đầu rồng đá với bờm uốn lượn, mắt tròn uy nghiêm như đang rẽ sóng nâng đỡ nhịp cầu vắt qua dòng sông cổ, đưa bước chân người hành hương từ không gian làng mạc thế tục sang cõi Phật thanh tịnh của Linh Thông cổ tự.
Quần thể nhà cổ và từ đường dòng họ quanh hồ
Dạo bước quanh bờ hồ trung tâm của làng cổ Nôm, diện mạo của một thương thôn cổ truyền hiện lên sống động qua hệ thống hơn chục ngôi nhà cổ cùng chuỗi nhà thờ (từ đường) của các dòng họ lớn như nhà thờ họ Nguyễn, nhà thờ họ Lê, nhà thờ họ Trần, nhà thờ họ Phùng nằm liền kề nhau, mặt hướng thẳng ra hồ nước. Các công trình này hầu hết có niên đại từ thế kỷ XIX đến đầu thế kỷ XX, phản ánh truyền thống trọng đạo hiếu và sự gắn kết huyết thống bền chặt của cư dân làng Thông.
Những ngôi nhà cổ tiêu biểu trong làng cổ Nôm được dựng theo thức kiến trúc nhà kẻ truyền năm gian hai chái hoặc ba gian hai chái bằng gỗ mít, gỗ xoan và gỗ lim bản địa. Hệ thống tường bao quanh nhà và ngõ xóm được xây hoàn toàn bằng gạch Bát Tràng hoặc gạch chỉ nung thủ công để mộc không trát vữa; qua hàng thế kỷ mưa nắng, lớp gạch đỏ sẫm phủ một tầng rêu xanh mượt mà. Bên trong mỗi nếp nhà cổ vẫn bảo lưu nguyên vẹn bộ vì kèo chạm khắc hoa văn lá lật, hoành phi, câu đối, án gian thờ gia tiên, sập gụ tủ chè và khoảng sân gạch trước nhà đặt bể nước mưa cổ kính.
Kho tàng di sản tại làng cổ Nôm và cổ tự Linh Thông
Bước qua cầu đá 9 nhịp và khu chợ Nôm rêu phong ở bờ Đông sông Nguyệt Đức, không gian mở ra quần thể đại danh lam Linh Thông cổ tự—trái tim tâm linh và nghệ thuật điêu khắc của toàn bộ làng cổ Nôm. Ngôi cổ tự này nằm trong mạch nguồn Phật giáo lâu đời của vùng đất Văn Lâm cùng với những di tích danh tiếng lân cận như chùa Thái Lạc (nơi lưu giữ bảo vật quốc gia bệ đá hoa sen chùa Thái Lạc) và cụm di tích đền thờ Nguyên phi Ỷ Lan tôn vinh công đức Phật mẫu Nguyên phi Ỷ Lan.
Không gian kiến trúc chùa Nôm và lầu chuông, lầu trống
Tương truyền Linh Thông cổ tự được khởi dựng từ thời Lý – Trần giữa một rừng thông cổ thụ bạt ngàn. Theo nội dung hai tấm bia đá lớn niên hiệu Chính Hòa thứ nhất (năm 1680) thời Lê Trung Hưng hiện còn lưu giữ tại chùa, vào cuối thế kỷ XVII, ngôi chùa đã được đại trùng tu quy mô lớn, sau đó tiếp tục được tôn tạo qua các triều đại kế tiếp. Ngày nay, quần thể cổ tự tại làng cổ Nôm trải rộng trên diện tích hàng héc-ta, mở đầu bằng cổng Tam quan cao vút mang dáng dấp lầu vọng cảnh cổ kính bậc nhất vùng đồng bằng Bắc Bộ.
Đi qua Tam quan của Linh Thông cổ tự là khu hồ nước hình chữ nhật trong vắt, nơi tọa lạc lầu chuông và lầu trống tám mái đao cong vút nằm đối xứng nhau qua cây cầu đá chín nhịp nội tự, tạo nên khung cảnh kiến trúc soi bóng nước tuyệt mỹ. Phía sau là tòa Tam bảo bề thế, hành lang Tổ đường, nhà Mẫu, vườn tháp cổ bằng đá và gạch nung. Sự kết hợp hài hòa giữa kiến trúc gỗ chạm trổ công phu, mái ngói vảy cá cổ kính và không gian mặt nước, cây xanh đã biến ngôi chùa của làng cổ Nôm thành một kiệt tác kiến trúc Phật giáo sánh ngang với danh lam chùa Bút Tháp của vùng Kinh Bắc láng giềng.

Hơn một trăm pho tượng Phật bằng đất nung cổ kính
Di sản vô giá làm nên sự độc nhất vô nhị của Linh Thông cổ tự tại làng cổ Nôm chính là hệ thống một trăm hai mươi hai pho tượng Phật bằng đất nung (tượng thổ) cổ kính có niên đại từ thế kỷ XVII – XVIII được bài trí dọc hai dãy hành lang Thập Bát La Hán và tòa Tam bảo. Nếu phần lớn các ngôi chùa cổ ở Việt Nam tạc tượng bằng gỗ mít hoặc đúc đồng thì các nghệ nhân dân gian xưa tại làng Thông đã sử dụng chính chất đất sét dẻo mịn của châu thổ sông Hồng trộn cùng giấy bản, mật mía, vỏ trấu và nhựa cây bời lời để nhào luyện, tạo hình và nung ở nhiệt độ thích hợp.
Mỗi pho tượng Phật bằng đất nung tại làng cổ Nôm—từ tượng Tam Thế Phật, A Di Đà, Quan Âm Bồ Tát, Cửu Long cho tới hệ thống tượng Thập Điện Diêm Vương, Thập Bát La Hán, Bát Bộ Kim Cương và tượng Hộ Pháp—đều là một tác phẩm điêu khắc độc bản có kích thước từ nhỏ gọn đến cao lớn ngang người thật. Nghệ thuật tạo hình dân gian đạt tới độ xuất thần khi khắc họa hàng trăm khuôn mặt với biểu cảm tâm lý hoàn toàn khác nhau: vẻ từ bi hỷ xả của chư Phật, nét trầm tư đắc đạo của các vị La Hán, hay dáng vẻ uy dũng của các vị thần Hộ Pháp. Điều kỳ diệu là trải qua hơn ba thế kỷ chịu đựng khí hậu nhiệt đới ẩm và nhiều trận lụt lịch sử ngập sâu hàng mét nước, toàn bộ hơn một trăm pho tượng Phật bằng đất nung vẫn giữ nguyên kết cấu rắn chắc, không hề bị bở nát hay bong tróc lớp sơn thếp cổ.
Hệ thống bia đá, chuông đồng và chợ phiên truyền thống
Bên cạnh kho tàng tượng đất nung, quần thể di tích tại làng cổ Nôm còn lưu giữ nhiều bảo vật kim khí và thạch văn quý giá. Nổi bật tại Linh Thông cổ tự là quả đại hồng chung bằng đồng lớn cùng các pho tượng đồng tinh mỹ do chính những hiệp thợ đúc đồng vùng Đại Đồng – Lộng Thượng chế tác dâng cúng, minh chứng cho trình độ luyện kim điêu luyện của quê hương. Hệ thống bia đá thời Hậu Lê và thời Nguyễn tại chùa và đình Tam Giang ghi chép tỉ mỉ quy ước hương ước làng xã, danh sách các bậc hậu thần, tiến sĩ, quan viên và lịch sử trùng tu cầu đá, chợ làng.
Ngay phía trước cổng chùa, bên đầu cầu đá 9 nhịp, khu chợ Nôm cổ kính vẫn duy trì nhịp họp chợ phiên truyền thống vào các ngày có số cuối là một, bốn, sáu và chín âm lịch hằng tháng (tức mười hai phiên mỗi tháng). Khác với mọi khu chợ hiện đại, các dãy quán chợ tại làng cổ Nôm được xây bằng những viên gạch mộc xếp chồng khéo léo không trát vữa để dễ dàng tháo dỡ hoặc thông gió, mang đậm dấu ấn kiến trúc thương mại thôn quê thế kỷ XIX.
Giá trị biểu tượng văn hóa và bảo tồn di sản làng cổ Nôm
Không chỉ là một quần thể kiến trúc cổ được bảo tồn nguyên trạng, làng cổ Nôm còn là một không gian văn hóa sống động, nơi các phong tục tập quán, lễ hội truyền thống và tinh hoa ẩm thực bản địa vẫn được cư dân các dòng họ gìn giữ, thực hành bền bỉ trong đời sống thường nhật.
Đời sống lễ hội đầu xuân và văn hóa bản địa
Hằng năm, cứ vào dịp tháng Giêng âm lịch (từ ngày mười đến ngày mười hai tháng Giêng), cộng đồng cư dân làng cổ Nôm lại long trọng tổ chức lễ hội truyền thống nối liền không gian đình Tam Giang và Linh Thông cổ tự. Lễ hội mở đầu bằng nghi thức rước nước thiêng từ giếng cổ trong chùa qua cầu đá 9 nhịp về đình làng để tế Đức Thánh Tam Giang, cầu cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa và việc giao thương buôn bán hanh thông. Phần hội diễn ra sôi nổi quanh hồ nước trung tâm với các hoạt động hát quan họ trên thuyền rồng, múa lân, cờ người và các nghi lễ tế tổ trang nghiêm tại từ đường các dòng họ.
Trải nghiệm không gian văn hóa tại làng cổ Nôm còn gắn liền với những thức quà quê mộc mạc, đậm đà bản sắc của vùng đất Văn Lâm và xứ nhãn. Ngay tại các phiên chợ Nôm truyền thống hay trong mâm cỗ lễ tổ đầu xuân, người dân địa phương vẫn gìn giữ tập quán thưởng thức đặc sản bánh gai Đại Đồng dẻo thơm nhân đậu xanh dừa sợi làm ngay tại xã Đại Đồng, nhâm nhi chén rượu Lạc Đạo nồng đượm của làng nghề láng giềng và chấm cùng thức tương Bần Yên Nhân vàng sánh trứ danh. Sự hiện diện của các sản vật truyền thống ấy đã hoàn thiện bức tranh văn hóa vật thể và phi vật thể trọn vẹn của ngôi làng cổ.
Bảo tồn không gian di sản sống vùng Bắc Bộ
Trong bối cảnh nhiều làng quê truyền thống vùng châu thổ sông Hồng đã bị bê tông hóa làm phai nhạt bản sắc kiến trúc gốc, việc làng cổ Nôm vẫn giữ được chỉnh thể hoàn mỹ gồm cổng làng Nôm, hồ nước trung tâm, đình Tam Giang, nhà cổ, từ đường dòng họ, cầu đá 9 nhịp, chợ phiên gạch mộc và Linh Thông cổ tự với hơn một trăm pho tượng Phật bằng đất nung mang ý nghĩa vô cùng quý giá đối với ngành bảo tồn di sản Việt Nam. Không gian nơi đây không chỉ là nguồn tư liệu thực địa chuẩn xác cho các nhà sử học, kiến trúc sư và nhà văn hóa học mà còn trở thành bối cảnh điện ảnh, nghệ thuật tiêu biểu tái hiện hồn quê Bắc Bộ xưa.
Nhằm lưu trữ hệ thống dữ liệu văn hiến chuẩn xác và lan tỏa vẻ đẹp của các di sản bản địa trên môi trường số, chuyên trang Hưng Yên NSSC không ngừng số hóa các công trình khảo cứu chuyên sâu về hệ thống danh thắng, làng cổ và di tích lịch sử toàn tỉnh. Trải qua bao thế kỷ thăng trầm bên dòng sông Nguyệt Đức, làng cổ Nôm vẫn vẹn nguyên cốt cách trầm mặc, xứng đáng là viên ngọc quý trong kho tàng di sản kiến trúc nông thôn Việt Nam.
NSSC Hưng Yên
hungyen.nssc.gov.vn là nền tảng công nghệ của NSSC đồng hành cùng cộng đồng khởi nghiệp sáng tạo tại Hưng Yên.
Xem thêm các bài trong chuyên mục Địa điểm Hưng Yên.
Bài liên quan
Đền Đồng Bằng - Bảo tàng điêu khắc gỗ cổ kính thờ Đức Vua Cha Bát Hải Động Đình
Đền Đồng Bằng tại xã An Lễ phụng thờ Đức Vua Cha Bát Hải Động Đình thời Hùng Vương cùng các tướng lĩnh nhà Trần trong quần thể mười ba tòa chạm gỗ tinh xảo.
Đền Tiên La - Kiến trúc đá cổ kính tôn vinh Bát Nạn Đông Nhung Đại Tướng Quân trên gò Kim Quy
Đền Tiên La trên thế đất gò Kim Quy phụng thờ Bát Nạn Đông Nhung Đại Tướng Quân Vũ Thị Thục. Khám phá tuyệt tác kiến trúc đá xanh chạm khắc tinh xảo tại Hưng Hà.
Đền Dạ Trạch - Chốn linh thiêng nơi Đức Thánh Chử Đồng Tử hóa về trời
Đền Dạ Trạch tại huyện Khoái Châu gắn liền huyền tích Chử Đồng Tử Tiên Dung hóa thánh về trời và căn cứ kháng chiến chống quân Lương của Triệu Việt Vương.



