Khu di tích Phố Hiến - Quần thể di sản đô thị thương cảng cổ bên dòng sông Hồng
NSSC Hưng YênĐăng: Cập nhật lần cuối: 21 phút đọc

Tọa lạc bên tả ngạn sông Hồng thuộc địa phận thành phố Hưng Yên ngày nay, Khu di tích Phố Hiến là quần thể di sản văn hóa và kiến trúc đô thị cổ tiêu biểu của vùng châu thổ Bắc Bộ. Nơi đây từng ghi dấu thời kỳ hoàng kim của một đô thị kinh tế sầm uất suốt thế kỷ XVI đến thế kỷ XVII, kết tinh hơn sáu mươi di tích tôn giáo, tín ngưỡng và hệ thống văn bia quý giá.
Vị thế địa chiến lược và lịch sử Khu di tích Phố Hiến
Sự trỗi dậy của Khu di tích Phố Hiến không phải là một hiện tượng ngẫu nhiên trong lịch sử đô thị trung đại Việt Nam mà bắt nguồn từ sự hội tụ giữa điều kiện địa lý thủy văn ưu việt và bối cảnh chính trị, kinh tế thời Lê trung hưng. Nằm ở vị trí bản lề nối liền vùng biển Đông với kinh đô trung tâm, vùng đất này sớm trở thành cửa ngõ giao thương trọng yếu và phên giậu che chở phía nam đồng bằng Bắc Bộ.
Tọa độ giao thương huyết mạch bên dòng sông Hồng cổ
Xét trên bình diện địa lý tự nhiên và thủy văn cổ, không gian hình thành nên Khu di tích Phố Hiến nằm tại khu vực dải đất bồi trù phú nơi dòng sông Hồng (sông Nhị Hà xưa) uốn khúc tạo thành một vụng nước sâu, kín gió và thuận lợi cho thuyền bè trọng tải lớn neo đậu. Từ tọa độ chiến lược này, các tuyến thủy lộ huyết mạch tỏa đi khắp tứ phương, kết nối trực tiếp vùng thượng châu thổ với hệ thống sông Luộc, sông Thái Bình thông ra cửa Ba Lạt và cửa Thái Bình ở biển Đông. Trong thời đại giao thông đường thủy giữ vai trò độc tôn, bất kỳ thương thuyền nào đi từ vùng duyên hải Bắc Bộ hoặc từ vùng Thanh Nghệ ngược dòng tiến về Hoàng thành Thăng Long đều phải đi qua trạm kiểm soát chiến lược tại khúc sông Xích Đằng – Đằng Châu.
Bên cạnh lợi thế đường sông, vùng đất cổ này còn sở hữu địa thế tự nhiên được bồi đắp bởi phù sa màu mỡ, tạo tiền đề cho các làng xã nông nghiệp và thủ công nghiệp ven đô phát triển trù mật. Chính quyền phong kiến qua các triều đại sớm nhận thức rõ tầm quan trọng về quân sự và hành chính của vùng cửa ngõ phía nam kinh thành, do đó đã đặt trị sở trấn Sơn Nam tại đây. Nhờ sự kết hợp chặt chẽ giữa chức năng trung tâm hành chính trấn lỵ và đầu mối trung chuyển hàng hóa đường thủy, cấu trúc không gian của vùng đất nhanh chóng vượt thoát khỏi mô hình làng xã thuần nông để định hình diện mạo một đô thị ven sông đa chức năng, kết nối mạng lưới sản xuất thủ công nghiệp nội địa với luồng hàng hải quốc tế.
Tiến trình phát triển từ bến cảng đến đô thị cổ
Lịch sử khởi nguyên của vùng đất thuộc Khu di tích Phố Hiến có cội rễ sâu xa từ thời kỳ đầu độc lập tự chủ của dân tộc. Vào thế kỷ X, danh tướng Phạm Bạch Hổ đã chọn vùng Đằng Châu làm căn cứ đóng quân, mở đầu cho quá trình tụ cư và xây dựng các thiết chế tín ngưỡng sơ khai. Sang thời Lý – Trần, do nhu cầu mở rộng giao thương và di dân lập ấp của cư dân vùng châu thổ, nhiều cộng đồng ngư dân, thợ thủ công và thương nhân đã hội tụ về vùng bãi bồi ven sông Hồng. Đến cuối thế kỷ XV, dưới triều đại vua Lê Thánh Tông, cuộc cải cách hành chính năm Quang Thuận thứ 10 (1469) và Hồng Đức thứ 21 (1490) đã xác lập danh xưng Hiến Nam, đặt nền móng pháp lý cho sự ra đời của đô thị cổ.
Bước sang thế kỷ XVI và đặc biệt là thế kỷ XVII, chính sách mở cửa giao thương của chính quyền Lê – Trịnh kết hợp với làn sóng thương mại hàng hải quốc tế đã đưa thương cảng Phố Hiến vươn lên đỉnh cao phồn thịnh. Do quy định nghiêm ngặt của triều đình nhằm bảo vệ an ninh cho kinh thành, các thương thuyền ngoại quốc đến từ Nhật Bản, Trung Hoa, Hà Lan, Anh, Pháp, Bồ Đào Nha và Xiêm La không được tự ý tiến thẳng vào kinh đô mà buộc phải dừng chân tại Phố Hiến để làm thủ tục khai báo, nộp thuế và chờ cấp phép. Sự hiện diện thường trực của hàng trăm thương nhân quốc tế, các thương điếm châu Âu cùng hơn hai mươi phường thị sầm uất đã tạo nên cảnh tượng trên bến dưới thuyền tấp nập, đưa nơi đây sánh ngang với phố cổ Hội An ở Đàng Trong.
Tại các bến thuyền Xích Đằng, Đằng Châu, Hoa Dương và Nhân Dục thời kỳ ấy, hàng hóa từ khắp miền Bắc Bộ như tơ lụa, vải đũi từ làng dệt đũi Nam Cao, gốm sứ, hương liệu của làng hương xạ Cao Thôn, nông sản, quế, sơn sống được tập kết để xuất khẩu sang thị trường Đông Bắc Á và châu Âu; ngược lại, bạc thoi, đồng đỏ, lưu huỳnh, dạ len và đồ sứ cao cấp được nhập cảng phân phối đi các trấn. Từ nửa sau thế kỷ XVIII trở đi, sự biến đổi của dòng chảy tự nhiên khiến lòng sông Hồng dần bồi lấp và dịch chuyển xa khỏi bến cảng cũ, cộng hưởng với sự thay đổi trong chính sách ngoại thương của triều đình phong kiến khiến hoạt động mậu dịch quốc tế tại đây suy giảm. Năm Minh Mạng thứ 12 (1831), khi tỉnh Hưng Yên chính thức được thành lập, khu vực Phố Hiến xưa chuyển hóa hoàn toàn từ một thương cảng quốc tế thành trung tâm hành chính, văn hóa và giáo dục của tỉnh lỵ. Dù những dãy phố buôn bán sầm uất thuở nào đã lùi vào dĩ vãng, lớp trầm tích văn hóa vật thể gồm hàng chục ngôi đền, chùa, văn miếu và hội quán vẫn trường tồn nguyên vẹn qua nhiều thế kỷ.
Quy hoạch không gian tổng thể và kiến trúc Khu di tích Phố Hiến
Điểm làm nên giá trị độc bản của Khu di tích Phố Hiến trong bức tranh di sản đô thị cổ Việt Nam chính là sự dung hợp hài hòa giữa kiến trúc truyền thống bản địa và dấu ấn văn hóa ngoại sinh. Trải rộng trên địa bàn các phường Lam Sơn, Hồng Châu, Quang Trung cùng các xã Quảng Châu, Hồng Nam, Tân Hưng, quần thể di tích tạo thành một bảo tàng kiến trúc mở sống động bên dòng sông cổ.

Mạng lưới đền chùa và văn từ truyền thống bản địa
Hạt nhân cốt lõi trong quy hoạch không gian của Khu di tích Phố Hiến là hệ thống công trình tôn giáo, tín ngưỡng và văn hiến mang đậm phong cách nghệ thuật thời Hậu Lê và thời Nguyễn. Nằm ở phía bắc quần thể là Văn miếu Xích Đằng, biểu tượng cao quý của truyền thống hiếu học và khoa bảng trấn Sơn Nam xưa, nổi bật với cổng Tam quan chồng diêm hai tầng tám mái được xây dựng trên nền lầu vọng cung cổ và hệ thống chín tấm bia đá ghi danh các bậc đại khoa. Cách đó không xa về phía tây bắc là chùa Chuông Phố Hiến (Kim Chung Tự), ngôi danh lam cổ tự được mệnh danh là Phố Hiến đệ nhất danh thắng với bố cục Nội công ngoại quốc hoàn chỉnh, kết nối nhịp nhàng từ Tam quan, cầu đá, phương đình qua Tiền đường, Thượng điện đến dãy hành lang Thập điện Diêm Vương.
Ở khu vực phía nam gắn liền với cảnh quan sông nước và bến cảng xưa, cụm di tích tín ngưỡng tâm linh quy tụ quanh thắng cảnh hồ Bán Nguyệt Phố Hiến thơ mộng. Ngay đối diện mặt hồ hình trăng khuyết là đền Mẫu Hưng Yên (Hoa Dương Linh Từ), công trình kiến trúc kiểu chữ Tam cổ kính ẩn mình dưới bóng cây đa, cây sanh, cây si cổ thụ gần tám trăm năm tuổi. Tiếp nối mạch không gian tâm linh ven đê sông Hồng là đền Trần Hưng Yên uy nghiêm tọa lạc trên thế đất hình rồng chầu hổ phục, cùng đền Mây Phố Hiến nằm sát bãi bồi ven sông, tạo nên một trục cảnh quan văn hóa kết nối chặt chẽ giữa con người, kiến trúc và thiên nhiên châu thổ. Ngoài các di tích trung tâm kể trên, quần thể còn bao gồm chùa Hiến (Thiên Ứng Tự), chùa Nễ Châu (Thụy Ứng Tự), đền Kim Đằng, đền Nam Hòa, đền Bà Chúa Kho, đền Cửu Thiên Huyền Nữ và đình An Vũ, mỗi công trình đều bảo lưu những mảng chạm khắc gỗ tứ linh, tứ quý mang dấu ấn tài hoa của các hiệp thợ vùng đồng bằng sông Hồng.
Dấu ấn giao thoa kiến trúc Đông Tây tại thương điếm cổ
Bên cạnh các công trình thuần Việt, Khu di tích Phố Hiến còn lưu giữ những chứng tích kiến trúc phản ánh sự giao thoa văn hóa quốc tế sôi động thời kỳ thế kỷ XVII – XVIII. Khi các thương nhân Hoa kiều từ vùng Phúc Kiến, Quảng Đông đến định cư và lập phố buôn bán tại các phường Bắc Hòa, Nam Hòa, Trung Hòa, họ đã kiến tạo nên các hội quán, đền miếu mang phong cách kiến trúc phương Đông đặc trưng như Võ Miếu, đền Thiên Hậu, chùa Phố và đặc biệt là Đông Đô Quảng Hội (tức đền Nam Hòa). Công trình hội quán này vừa là nơi thờ tự thần Nông, thần Y, thần Tài, vừa đóng vai trò trụ sở hội đồng hương và trung tâm giao dịch thương mại của giới buôn bán đường xa, thể hiện kỹ thuật chạm khắc đá xanh và kết cấu vì kèo chồng rường, vòm cuốn vỏ cua tinh xảo.
Sự giao thoa văn hóa Đông – Tây tại đây còn được ghi nhận qua các nguồn sử liệu phương Tây và dấu tích kiến trúc nhà thờ Công giáo cổ cùng nền móng thương điếm Hà Lan (VOC), thương điếm Anh từng tồn tại suốt nhiều thập niên thế kỷ XVII. Theo ghi chép của thương nhân William Dampier (người Anh) và các giáo sĩ dòng Tên đến Phố Hiến vào nửa cuối thế kỷ XVII, đô thị này quy tụ khoảng hai nghìn nóc nhà trải dài dọc bờ sông, nơi những ngôi đình chùa mái đao cong vút của người Việt đứng đan xen cùng các dãy nhà gạch lợp ngói âm dương của thương khách phương Bắc và những khu kho tàng kiên cố của người phương Tây. Chính sự cởi mở, bao dung trong tâm thức văn hóa Việt đã dung nạp và bản địa hóa các yếu tố kiến trúc ngoại lai, biến những họa tiết lưỡng long chầu nguyệt, cá chép hóa rồng hay hệ thống cột đá chạm nổi thành một chỉnh thể đô thị hài hòa, không hề xung đột mà tôn vinh lẫn nhau.
| Hạng mục di tích tiêu biểu | Vị trí phân bố trong quần thể | Niên đại khởi dựng / trùng tu chính | Đặc trưng kiến trúc và giá trị di sản cốt lõi |
|---|---|---|---|
| Văn miếu Xích Đằng | Phường Lam Sơn | Khởi dựng năm 1701, đại trùng tu năm 1839 | Tam quan lầu chồng diêm, 9 bia Tiến sĩ đá xanh ghi danh 161 vị đại khoa |
| Chùa Chuông (Kim Chung Tự) | Phường Hiến Nam | Khởi dựng thời Lê, đại trùng tu năm 1707 | Bố cục Nội công ngoại quốc, bia đá năm 1711 và hệ thống tượng Phật đất nung |
| Đền Mẫu Hưng Yên | Phường Quang Trung | Khởi dựng năm 1279, trùng tu năm 1896 | Kiến trúc chữ Tam đối diện hồ Bán Nguyệt, cây cổ thụ 3 gốc 800 năm tuổi |
| Đền Trần Hưng Yên | Phường Quang Trung | Khởi dựng thời Hậu Lê, trùng tu năm 1863 | Bố cục Nội công ngoại quốc, lưu giữ sắc phong và hiện vật thờ Hưng Đạo Vương |
| Đền Mây (Đằng Châu Linh Từ) | Phường Lam Sơn | Khởi dựng thế kỷ X, trùng tu thế kỷ XVIII – XIX | Tọa lạc bên bờ sông Hồng, thờ danh tướng Phạm Bạch Hổ thời Ngô – Đinh |
| Đông Đô Quảng Hội | Phường Hồng Châu | Khởi dựng năm 1590, trùng tu năm 1693 và 1820 | Kiến trúc hội quán thương nhân cổ, chạm khắc đá xanh và gỗ tứ linh tinh xảo |
| Đền Thiên Hậu | Phường Quang Trung | Khởi dựng thế kỷ XVII, trùng tu thế kỷ XIX | Kết cấu vòm cuốn vỏ cua, chạm nổi tích cổ và bia đá ghi công đức thương hội |
Nhân vật lịch sử và di sản văn bia Khu di tích Phố Hiến
Không chỉ hấp dẫn bởi vẻ đẹp kiến trúc cổ kính, Khu di tích Phố Hiến còn là cuốn biên niên sử bằng đá và gỗ lưu giữ ký ức về những nhân vật lịch sử kiệt xuất cùng kho tàng cổ vật vô giá. Mỗi ngôi đền, mái chùa hay tấm bia đá tại đây đều gắn liền với những câu chuyện lịch sử xác thực về truyền thống dựng nước, giữ nước và bang giao hòa hiếu của dân tộc.
Các bậc tiền nhân gắn liền với mạch nguồn di sản
Dòng chảy lịch sử của Khu di tích Phố Hiến gắn bó mật thiết với tên tuổi nhiều bậc danh tướng, danh nhân văn hóa và nhân vật lịch sử qua các triều đại. Tại vùng đất Đằng Châu phía bắc đô thị cổ, nhân dân đời đời phụng thờ tướng quân Phạm Bạch Hổ (910 – 972), vị hào trưởng tài ba có công giúp Ngô Quyền đánh bại quân Nam Hán trên sông Bạch Đằng năm 938 và bảo vệ bình yên cho vùng đất Đằng Châu trong buổi đầu độc lập. Ngôi đền Mây cổ kính bên triền đê sông Hồng chính là nơi tưởng niệm công đức khai khẩn đất đai, dạy dân trồng dâu nuôi tằm và giữ yên bờ cõi của ông.
Tiếp nối truyền thống hào hùng ấy, vào thế kỷ XIII, trong các cuộc kháng chiến chống quân Nguyên – Mông bảo vệ nền độc lập dân tộc, vùng đất Hiến Nam từng là địa bàn đóng quân chiến lược của Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn. Sự kiện vị Quốc công Tiết chế chọn dải đất ven sông này làm nơi hội quân, luyện sĩ đã được nhân dân ghi nhớ và lập đền thờ phụng ngay trên nền doanh trại cũ. Ngoài ra, mạch nguồn văn hiến của vùng đất còn gắn liền với các bậc hiền tài khoa bảng trấn Sơn Nam được khắc tên trên bia đá văn miếu, trong đó tiêu biểu có truyền thống học thuật uyên bác của những danh nhân quê hương như nhà bác học Lê Quý Đôn, người đã khảo cứu sâu sắc về địa chí, sản vật và thiết chế trấn Sơn Nam trong các trước tác kinh điển thế kỷ XVIII.
Bên cạnh các bậc anh hùng dân tộc và danh nho Đất Việt, không gian tín ngưỡng tại đây còn thể hiện tinh thần nhân văn và lòng hiếu khách trọng nghĩa tình của cư dân bản địa thông qua tục thờ bà Dương Quý Phi (thời Tống) tại đền Mẫu và thờ Lâm Tức Mặc tại đền Thiên Hậu. Dù là những nhân vật có nguồn gốc từ phương Bắc trôi dạt hoặc theo thuyền buôn đến vùng đất này, họ đã được cộng đồng cư dân địa phương đón nhận, Việt hóa trong tâm thức tín ngưỡng dân gian như những vị phúc thần che chở cho cuộc sống bình an, mưa thuận gió hòa, thể hiện sâu sắc truyền thống nhân nghĩa, bao dung và khát vọng hòa bình của người Việt.
Kho tàng bia đá cổ và cổ vật qua nhiều thế kỷ
Giá trị tư liệu lịch sử của Khu di tích Phố Hiến được khẳng định vững chắc qua hệ thống hàng trăm di vật, cổ vật bằng đá, đồng, gỗ, gốm sứ và giấy sắc phong có niên đại kéo dài từ thời Lý, Trần, Lê đến thời Nguyễn. Nổi bật hàng đầu là bộ sưu tập hơn một trăm tấm bia đá cổ được bảo lưu tại các di tích, cung cấp nguồn sử liệu gốc vô cùng quý giá về địa danh học, quy hoạch phường thị, hoạt động thương mại và danh sách các thương nhân đóng góp công đức trùng tu di tích.
- Bia đá chùa Chuông năm Vĩnh Thịnh thứ 7 (1711): Tấm văn bia cao lớn chạm khắc tinh xảo tại Kim Chung Tự ghi chép chi tiết đợt đại trùng tu năm 1707, liệt kê rõ tên tuổi các vị quan lại triều đình cùng hơn hai mươi phường buôn sầm uất của đô thị cổ lúc bấy giờ, được giới sử học đánh giá là tấm bản đồ địa chính bằng đá hoàn chỉnh nhất về Phố Hiến thế kỷ XVIII.
- Bia đá chùa Hiến năm Vĩnh Tộ thứ 7 (1625): Một trong những tấm bia cổ nhất xác nhận vị thế đô hội lớn của vùng đất Hiến Nam ngay từ đầu thế kỷ XVII, đồng thời gắn liền với cây nhãn tổ trứ danh làm nên thương hiệu nhãn lồng Hưng Yên tiến vua nổi tiếng khắp trong ngoài nước.
- Hệ thống 9 tấm bia Tiến sĩ tại Văn miếu Xích Đằng: Được lập vào năm Minh Mạng thứ 20 (1839) và năm Đồng Khánh thứ 3 (1888), khắc ghi họ tên, quê quán, học vị của 161 vị đỗ đại khoa thuộc trấn Sơn Nam từ thời Trần đến năm 1919.
- Khánh đá và chuông đồng cổ thế kỷ XVII – XIX: Tiêu biểu là chiếc khánh đá thời Lê tại Văn miếu Xích Đằng, khánh đá năm Vĩnh Thịnh thứ 3 (1707) tại chùa Chuông và quả hồng chung đúc vào thời Nguyễn mang âm vang trầm hùng nơi cửa thiền.
- Di sản sắc phong và đồ thờ tự sơn son thếp vàng: Riêng tại đền Mẫu, đền Trần và đền Mây còn lưu giữ hàng chục đạo sắc phong qua các triều Lê, Tây Sơn, Nguyễn cùng kiệu bát cống, long ngai, bài vị đạt trình độ điêu khắc gỗ truyền thống đỉnh cao.
Giá trị Di tích Quốc gia đặc biệt của Khu di tích Phố Hiến
Trải qua hàng trăm năm biến thiên của lịch sử và tự nhiên, Khu di tích Phố Hiến vẫn giữ vững vị thế là một trong những quần thể di sản đô thị cổ quan trọng bậc nhất của Việt Nam. Sự kết hợp hài hòa giữa di sản kiến trúc vật thể, cảnh quan sinh thái và các sinh hoạt văn hóa phi vật thể đã tạo nên sức sống bền bỉ cho vùng đất văn hiến bên tả ngạn sông Hồng.
Tiêu chí xếp hạng Di tích Quốc gia đặc biệt năm 2014
Ghi nhận những giá trị kiệt xuất về lịch sử, văn hóa, kiến trúc và khảo cổ học, ngày 31 tháng 12 năm 2014, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 2408/QĐ-TTg xếp hạng Khu di tích Phố Hiến là Di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật Quốc gia đặc biệt. Quần thể di tích được khoanh vùng bảo vệ trọng tâm gồm mười sáu di tích tiêu biểu nhất trong tổng số hơn sáu mươi điểm di tích cấu thành, đại diện trọn vẹn cho diện mạo một thương cảng cổ đa văn hóa.
- Giá trị lịch sử thương mại và ngoại giao: Là minh chứng vật chất xác thực cho thời kỳ mở cửa giao thương hàng hải quốc tế của Đại Việt thế kỷ XVI – XVII, khẳng định tư duy kinh tế hướng biển và chính sách bang giao hòa bình của cha ông.
- Giá trị quy hoạch và kiến trúc nghệ thuật: Bảo lưu hệ thống công trình kiến trúc gỗ, đá, gạch ngói truyền thống mang niên đại xác thực từ thời Hậu Lê đến thời Nguyễn, phản ánh sự giao thoa tinh tế giữa nghệ thuật điêu khắc dân gian vùng châu thổ sông Hồng với kiến trúc hội quán thương nhân Đông Á.
- Giá trị văn hóa phi vật thể sống động: Gắn liền với không gian di tích là lễ hội văn hóa dân gian Phố Hiến được tổ chức trang trọng vào mùa xuân hằng năm, cùng các lễ hội truyền thống tại đền Mẫu, đền Trần, đền Mây, chùa Chuông, nơi bảo tồn nguyên vẹn các nghi thức rước kiệu, tế lễ, hát ca trù, hát trống quân và tinh hoa ẩm thực truyền thống như bún thang lươn Phố Hiến.
Công tác khảo cổ và bảo tồn không gian di sản
Trong những thập niên gần đây, công tác nghiên cứu khoa học, khảo cổ học và trùng tu tôn tạo tại Khu di tích Phố Hiến được triển khai bài bản với sự tham gia của nhiều viện nghiên cứu trong nước và quốc tế. Các cuộc thám sát, khai quật khảo cổ học dọc khu vực bãi bồi ven sông Hồng, vùng Xích Đằng, Đằng Châu và Nhân Dục đã phát lộ hàng vạn mảnh gốm sứ cổ có nguồn gốc từ các lò gốm truyền thống Đại Việt như Chu Đậu, Bát Tràng cùng gốm sứ Hizen (Nhật Bản), gốm sứ Cảnh Đức Trấn (Trung Hoa) và tiền đồng cổ nhiều nước. Những di vật khảo cổ nằm sâu trong lòng đất đã đối chứng chính xác với nguồn tư liệu văn bia và nhật ký hàng hải châu Âu, làm sáng tỏ cấu trúc bến cảng, kho bãi và mạng lưới giao thương quốc tế của đô thị cổ.
Cùng với hoạt động khảo cổ, các dự án quy hoạch tổng thể bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị quần thể di tích đã tập trung tu bổ chống xuống cấp cho các hạng mục kiến trúc gỗ tại chùa Chuông, đền Mẫu, đền Trần, Văn miếu Xích Đằng, đồng thời cải tạo cảnh quan hồ Bán Nguyệt và hệ thống hạ tầng kết nối giữa các điểm di tích. Việc số hóa toàn bộ hệ thống bia đá Hán Nôm, sắc phong và bản đồ di tích đang góp phần đưa di sản đến gần hơn với cộng đồng nghiên cứu cũng như thế hệ trẻ, bảo đảm nguyên tắc giữ gìn tối đa yếu tố gốc của di tích kiến trúc nghệ thuật.
Khép lại hành trình ngược dòng thời gian về với thương cảng lừng danh bên tả ngạn sông Hồng, Khu di tích Phố Hiến hiện lên như một biểu tượng rực rỡ của trí tuệ, bản lĩnh giao thương và cốt cách văn hiến ngàn năm của vùng đất Hưng Yên. Nhằm gìn giữ và lan tỏa những giá trị lịch sử vô giá ấy trên không gian số, hệ thống dữ liệu di sản của Hưng Yên NSSC luôn đồng hành cập nhật nguồn tư liệu bách khoa chuẩn xác, góp phần kết nối mạch nguồn truyền thống với khát vọng đổi mới sáng tạo bền vững của quê hương.
NSSC Hưng Yên
hungyen.nssc.gov.vn là nền tảng công nghệ của NSSC đồng hành cùng cộng đồng khởi nghiệp sáng tạo tại Hưng Yên.
Xem thêm các bài trong chuyên mục Địa điểm Hưng Yên.
Bài liên quan
Đền Trần Thái Bình - Quần thể lăng miếu các vị vua triều Trần nơi đất phát tích Long Hưng
Đền Trần Thái Bình tại làng Tam Đường lưu giữ hệ thống lăng mộ các vị vua đầu triều Trần cùng không gian kiến trúc linh thiêng trên vùng đất phát tích Long Hưng.
Chùa Keo - Kiệt tác kiến trúc gỗ cổ truyền gần bốn thế kỷ nơi châu thổ sông Hồng
Chùa Keo là di tích quốc gia đặc biệt lưu giữ 17 công trình gỗ lim thế kỷ XVII cùng gác chuông ba tầng mái kỳ vĩ và truyền thống thờ Thiền sư Dương Không Lộ.
Chùa Chuông Phố Hiến - Danh lam cổ tự và kiệt tác kiến trúc thời Hậu Lê
Chùa Chuông Phố Hiến (Kim Chung Tự) nổi bật với kiến trúc Nội công ngoại quốc thời Hậu Lê, hệ thống tượng Phật đất nung độc đáo và bia đá cổ dựng năm 1711.



