Bỏ qua đến nội dung

Đền Đa Hòa - Tuyệt tác kiến trúc thờ Đức Thánh Chử Đồng Tử bên dòng sông Hồng

Nằm uy nghiêm trên dải đất bãi trù phú bên tả ngạn sông Hồng thuộc huyện Khoái Châu, đền Đa Hòa là một trong hai trung tâm thờ tự chính phụng thờ Đức Thánh Chử Đồng Tử cùng Nhị vị Phu nhân. Công trình gây ấn tượng mạnh mẽ nhờ quy hoạch mười tám hạng mục kiến trúc đăng đối và hệ thống cổ vật gốm sứ, tượng đồng có giá trị độc bản.

NSSC Hưng YênĐăng: Cập nhật lần cuối: 20 phút đọc

Toàn cảnh kiến trúc cổ kính của đền Đa Hòa bên dòng sông Hồng tại Hưng Yên

Giữa vùng châu thổ phì nhiêu thuộc xã Bình Minh huyện Khoái Châu, đền Đa Hòa vươn lên dưới bóng những rặng cổ thụ trăm năm đối diện bãi Tự Nhiên lịch sử. Được kiến thiết quy mô vào năm Giáp Ngọ 1894 dưới bàn tay tài hoa của Tiến sĩ Chu Mạnh Trinh, quần thể Di tích quốc gia đặc biệt này kết tinh huyền sử tình yêu vượt mọi ranh giới sang hèn của vị thánh đứng đầu hàng Tứ bất tử trong tâm thức dân gian Việt Nam.

Cội nguồn huyền sử và dấu ấn trùng tu đền Đa Hòa

Mạch nguồn hình thành đền Đa Hòa bắt rễ sâu xa từ thời đại Hùng Vương dựng nước, gắn liền với quá trình cư dân Việt cổ khai phá vùng đồng bằng ven sông Hồng, mở mang nông nghiệp lúa nước và phát triển giao thương đường thủy. Trải qua hàng thiên niên kỷ bồi đắp phù sa văn hóa, nơi đây vừa là không gian tưởng niệm bậc Thánh Tổ khai sáng vùng bãi sông Châu Giang, vừa là minh chứng sống động cho tư tưởng nhân văn của văn hiến Đại Việt.

Huyền thoại thiên tình sử bên bến sông Hồng cổ

Theo ngọc phả cổ truyền và kho tàng truyện kể dân gian vùng Khoái Châu gắn liền với thời đại các vua Hùng tại Đền Hùng, vào đời Hùng Vương thứ mười tám, tại làng Chử Xá bên bờ sông Hồng có chàng trai nghèo Chử Đồng Tử nổi tiếng chí hiếu. Sau biến cố hỏa hoạn thiêu rụi mái nhà tranh, hai cha con chỉ còn duy nhất một chiếc khố vải mặc chung, khi người cha lâm bệnh qua đời, chàng đã không đành lòng để cha xuống suối vàng lạnh lẽo nên dành chiếc khố liệm cha rồi hằng ngày ngâm mình dưới dòng sông Hồng mò tôm bắt cá đổi lấy lương thực.

Trong một chuyến du ngoạn bằng thuyền rồng xuôi dòng sông cái, công chúa Tiên Dung — con gái yêu của vua Hùng Vương thứ mười tám — đã cho đoàn tùy tùng dừng thuyền trước bãi cát Tự Nhiên đối diện vùng đất xã Bình Minh huyện Khoái Châu ngày nay và quây màn tắm mát ngay trên khóm lau nơi chàng trai nghèo đang vùi mình dưới cát ẩn náu. Cho rằng cơ duyên kỳ ngộ ấy là ý trời sắp đặt, nàng công chúa cành vàng lá ngọc đã quyết định kết duyên cùng chàng trai nghèo khó, từ bỏ cung vàng điện ngọc ở lại vùng ven sông mở chợ lập phố, dạy dân trồng dâu nuôi tằm và buôn bán giao thương với các thuyền buôn xa gần.

Trên hành trình vân du tìm đạo và truyền bá phương thuật cứu người, hai vợ chồng tiếp tục gặp gỡ, cảm hóa và kết duyên cùng nàng Tây Sa công chúa (còn gọi là Hồng Vân công chúa), cùng nhau dùng chiếc nón lá và cây gậy thần chữa bệnh cứu dân, biến vùng đầm lầy lau sậy ven sông thành những trang ấp trù phú. Khi ba vị hóa thánh bay về trời, nhân dân tám tổng vùng Khoái Châu đã lập đền thờ phụng trên dải đất cao ven đê sông Hồng thuộc thôn Đa Hòa để đời đời ghi nhớ ân đức của Đức Thánh cùng Nhị vị Phu nhân trong hệ thống tín ngưỡng Tứ bất tử.

Tầm nhìn kiến trúc của Tiến sĩ Chu Mạnh Trinh năm 1894

Trải qua các triều đại Lý, Trần, Lê sơ và Lê Trung Hưng, ngôi đền cổ ven sông tại thôn Đa Hòa nhiều lần chịu tác động của dòng chảy sông Hồng đổi dòng và biến thiên thời cuộc. Bước ngoặt định hình diện mạo kiến trúc kiệt xuất của đền Đa Hòa như hiện diện ngày nay diễn ra vào năm Thành Thái thứ sáu (năm Giáp Ngọ 1894), khi danh sĩ Tiến sĩ Chu Mạnh Trinh (sinh năm 1862, mất năm 1905, người làng Phú Thị, tổng Mễ Sở, huyện Đông An, tỉnh Hưng Yên, đỗ Tiến sĩ khoa Nhâm Thìn 1892) đang giữ chức Án sát tỉnh Hưng Yên.

Vốn là một bậc đại khoa tài hoa lỗi lạc về thi ca, âm nhạc và đặc biệt tinh thông nghệ thuật kiến trúc cảnh quan cổ truyền Việt Nam, Tiến sĩ Chu Mạnh Trinh đã trực tiếp khảo sát thế đất phong thủy bên bờ tả ngạn sông Hồng, tự tay phác thảo bản vẽ tổng mặt bằng kiêm thiết kế chi tiết cho toàn bộ dự án đại trùng tu đền Đa Hòa. Ông đứng ra vận động nhân dân tám tổng thuộc hai huyện Đông An và Kim Động cùng các bậc hào phú, thương nhân vùng Khu di tích Phố Hiến quyên góp công sức, tiền của và tuyển chọn những hiệp thợ mộc, thợ nề, thợ chạm đá tài danh nhất đồng bằng Bắc Bộ về thi công.

Chỉ trong vòng mấy năm lao động miệt mài từ năm 1894, một quần thể kiến trúc đồ sộ trải rộng trên diện tích hơn mười tám nghìn mét vuông đã hoàn thành với quy mô hoàn chỉnh hiếm thấy ở kiến trúc đền miếu cuối thế kỷ mười chín. Để tri ân công lao thiết kế, đốc công và gìn giữ di sản của vị danh nho quê hương, hậu thế đã lập khám thờ và dựng bia tưởng niệm Tiến sĩ Chu Mạnh Trinh ngay trong khuôn viên nội tự của đền Đa Hòa, xem ông như vị kiến trúc sư trưởng làm rạng danh nền mỹ thuật truyền thống xứ Nhãn.

Nghệ thuật kiến trúc mười tám nóc nhà tại đền Đa Hòa

Điểm làm nên tầm vóc độc nhất vô nhị của đền Đa Hòa trong lịch sử kiến trúc cổ Việt Nam là sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa quy chuẩn bố cục cung đình nghiêm cẩn với cảm hứng lãng mạn của thiên tình sử dân gian. Toàn bộ khu di tích được quy hoạch theo hướng Tây Bắc, nhìn thẳng ra dòng sông Hồng mênh mang và bãi cát Tự Nhiên phía bên kia sông.

Quy hoạch Nội công ngoại quốc và biểu tượng thuyền rồng

Trên khu đất hình chữ nhật rộng trên mười tám nghìn mét vuông được bao bọc bởi tường gạch cổ kính và hào nước tự nhiên, Tiến sĩ Chu Mạnh Trinh đã thiết kế đền Đa Hòa theo bố cục "Nội công ngoại quốc" đăng đối tuyệt đối qua trục thần đạo trung tâm. Từ ngoài đê sông Hồng bước vào, quần thể trải dài qua đúng mười tám hạng mục công trình kiến trúc lớn nhỏ nối tiếp nhau gồm: cổng Nghi môn bốn cột trụ biểu, nhà bia Trấn Giang lâu, gác Chuông, gác Khánh, cổng Ngũ môn, sân Đại bái, tòa Đại tế (Tiền tế), tòa Thiêu hương, cung Đệ nhị, cung Đệ tam, Hậu cung (Cung cấm), hai dãy Giải vũ tả hữu, nhà Tĩnh khách, nhà Thảo bạt cùng các công trình phụ trợ.

Con số mười tám nóc nhà trong tổng thể kiến trúc đền Đa Hòa không phải sự sắp đặt ngẫu nhiên mà ẩn chứa mật mã nghệ thuật sâu sắc do Tiến sĩ Chu Mạnh Trinh gửi gắm:

  • Biểu trưng thời đại lịch sử Hùng Vương thứ mười tám: Mười tám công trình kiến trúc gợi nhắc trực tiếp đến triều đại Hùng Vương thứ mười tám — bối cảnh lịch sử diễn ra cuộc gặp gỡ định mệnh giữa công chúa Tiên Dung và chàng trai nghèo họ Chử bên dòng sông Hồng.
  • Biểu trưng tuổi thanh xuân mười tám đôi mươi: Con số mười tám còn tôn vinh độ tuổi mười tám rực rỡ của nàng công chúa khi quyết định lắng nghe tiếng gọi trái tim, vượt lên lễ giáo phong kiến để kiến tạo cuộc sống tự do, nhân ái cùng người dân lao động.
  • Tạo hình đoàn thuyền rồng du ngoạn trên sóng nước: Toàn bộ ba mươi sáu đầu đao và bờ nóc của mười tám tòa nhà trong đền Đa Hòa đều được uốn cong vút mềm mại theo dáng mũi thuyền rồng cổ. Khi đứng từ mặt đê sông Hồng nhìn xuống hoặc từ thuyền trên sông ngắm vào giữa làn sương sớm, mười tám mái ngói mũi hài rêu phong nhấp nhô nối tiếp nhau hiện lên hệt như đoàn thuyền ngự của công chúa Tiên Dung đang rẽ sóng dừng bến bên bờ Đa Hòa thuở trước.
Hạng mục kiến trúc tiêu biểuVị trí trên trục thần đạoKết cấu kỹ thuật và chất liệu chủ đạoÝ nghĩa biểu tượng và chức năng tâm linh
Nhà bia Trấn Giang lâuPhía ngoài cổng Ngũ môn, sát triền đê sông HồngKiến trúc hai tầng tám mái chồng diêm cổ các, dựng tấm bia đá xanh nguyên khối cao lớnBiểu tượng trấn giữ sóng nước trường giang, khắc bài văn bia của Tiến sĩ Chu Mạnh Trinh
Gác Chuông và Gác KhánhĐăng đối hai bên tả hữu trước sân Ngũ mônKết cấu gỗ lim hai tầng tám mái đao cong, treo quả hồng chung đúc đồng và khánh đá cổTạo sự cân bằng âm dương ngũ hành, ngân vang thanh âm linh thiêng mỗi kỳ sóc vọng
Cổng Ngũ mônCửa ngõ dẫn vào không gian nội tự chính điệnNăm lối đi với mái chồng diêm uy nghiêm, cánh gỗ lim sơn son vẽ hình thần hộ phápRanh giới kiến trúc phân tách không gian trần thế bên ngoài với cõi thánh trang nghiêm
Tòa Đại tế, Thiêu hương, Đệ nhị và Đệ tamTrung tâm trục chính theo bố cục chữ Công mở rộngHệ khung vì kèo gỗ lim chồng rường giá chiêng, nền lát gạch Bát Tràng, mái ngói mũi hàiKhông gian cử hành các nghi thức đại tế, dâng hương và trưng bày đồ lộ bộ, hoành phi
Tòa Hậu cung (Cung cấm)Vị trí thâm nghiêm nhất ở cuối trục chính tâmKiến trúc kín đáo, hệ cửa võng chạm thủng tứ linh nhiều lớp sơn son thếp vàng lộng lẫyNơi đặt bộ ngai cổ và ba pho tượng đồng Đức Thánh cùng công chúa Tiên Dung, Tây Sa công chúa
Hệ thống hai dãy Giải vũ và nhà Thảo bạtChạy dọc hai bên hành lang tả hữu bao quanh nội tựKiến trúc kẻ chuyền giá chiêng thông thoáng, tạo thành vòng khung chữ Quốc khép kínNơi chuẩn bị lễ phẩm, lưu giữ kiệu rước và điện thờ tưởng niệm Tiến sĩ Chu Mạnh Trinh
Toàn cảnh kiến trúc cổ kính của đền Đa Hòa bên dòng sông Hồng tại huyện Khoái Châu
Toàn cảnh kiến trúc cổ kính của đền Đa Hòa bên dòng sông Hồng tại huyện Khoái Châu

Nghệ thuật chạm khắc gỗ lim và tổ hợp Trấn Giang lâu

Bước qua hệ thống cột đồng trụ uy nghiêm phía ngoài, điểm nhấn kiến trúc đầu tiên thu hút ánh nhìn tại đền Đa Hòa là tòa nhà bia Trấn Giang lâu (Lầu trấn giữ dòng sông) nằm ở vị trí tiền án nhìn thẳng ra sông Hồng. Công trình được dựng theo thức kiến trúc cổ lầu hai tầng tám mái đao cong thanh thoát, bốn mặt mở thoáng đón gió trường giang, chính giữa đặt tấm bia đá xanh lớn tạo tác năm Giáp Ngọ 1894 khắc bài ký chữ Hán sắc nét của Tiến sĩ Chu Mạnh Trinh ghi lại toàn bộ lịch sử công đức và triết lý kiến thiết ngôi đền. Hai bên tả hữu của Trấn Giang lâu là gác Chuông và gác Khánh đối xứng hài hòa, tạo nên thế tam sơn vững chãi trước khi bước qua cổng Ngũ môn vào sân rồng.

Bên trong khu nội tự của đền Đa Hòa, các tòa Đại tế, Thiêu hương, cung Đệ nhị, cung Đệ tam và Hậu cung được liên kết chặt chẽ bằng hệ thống ống muống và sân thiên tỉnh giúp không gian luôn thoáng đãng, tràn ngập ánh sáng tự nhiên. Toàn bộ hệ khung chịu lực của các tòa nhà đều làm bằng gỗ lim tứ thiết với hàng trăm cây cột cái, cột quân tròn trịa đặt trên chân tảng đá xanh chạm cánh sen. Trên các bức cốn, đầu dư, kẻ hiên, bẩy hiên và ván gió, những nghệ nhân mộc cổ truyền cuối thế kỷ mười chín đã phô diễn kỹ thuật chạm bong kênh, chạm lọng, chạm thủng bậc thầy với các đề tài phong phú:

  • Đồ án Tứ linh và Long vân khánh hội: Hình tượng rồng chầu mặt nguyệt, phượng hàm thư, lân vờn cầu và rùa đội hạc được chạm nổi sống động trên các bộ cửa võng tòa Thiêu hương và Hậu cung, thể hiện uy linh của bậc Thượng đẳng tối linh thần trong hàng Tứ bất tử.
  • Đồ án Tứ quý và sinh hoạt dân gian vùng sông nước: Xen kẽ giữa các mảng chạm cung đình là hình ảnh tùng, cúc, trúc, mai, cá chép vượt vũ môn, chim trĩ đậu cành mai cùng cảnh thuyền rồng lướt sóng, phản ánh sinh động đời sống văn hóa nông nghiệp và thương nghiệp ven sông của cư dân Khoái Châu.

Kho tàng cổ vật độc bản lưu giữ tại đền Đa Hòa

Không chỉ là một bảo tàng kiến trúc gỗ cổ truyền ngoài trời, đền Đa Hòa còn lưu giữ hàng trăm di vật, cổ vật quý hiếm trải dài từ thời Hậu Lê, thời Tây Sơn đến thời Nguyễn. Mỗi hiện vật trong đền đều mang giá trị lịch sử, mỹ thuật và tôn giáo đặc sắc, góp phần khẳng định vị thế Di tích quốc gia đặc biệt của quần thể di sản bên sông Hồng.

Kiệt tác đôi lọ lục bình Bách thọ bằng gốm cổ

Trong số các bảo vật đang được bảo quản nghiêm ngặt tại cung cấm của đền Đa Hòa, nổi tiếng và độc đáo bậc nhất là đôi lọ lục bình Bách thọ (còn gọi là đôi bách thọ bằng gốm) có niên đại hàng trăm năm. Đôi lục bình có dáng cao cân đối trên một mét ba mươi xăng-ti-mét, miệng loe hình cánh sen, cổ thắt thon thả và phần thân phình rộng vững chãi, hội tụ đỉnh cao kỹ nghệ tạo hình và điêu khắc gốm cổ truyền của vùng châu thổ sông Hồng vốn gắn bó mật thiết với truyền thống làng gốm Bát Tràng.

Giá trị nghệ thuật vô giá của đôi lọ lục bình Bách thọ tại đền Đa Hòa nằm ở nghệ thuật thư pháp chạm khắc trên thân gốm: trên bề mặt mỗi chiếc bình được các nghệ nhân xưa khắc nổi đúng một trăm chữ "Thọ" (Bách thọ) bằng chữ Hán theo lối chữ triện, chữ lệ, chữ chân và chữ thảo biến hóa kỳ ảo. Điều làm nên sự kinh ngạc cho giới nghiên cứu mỹ thuật và thư pháp học là trong toàn bộ một trăm chữ "Thọ" ấy, không có bất kỳ chữ nào trùng lặp kiểu dáng nét bút với chữ nào.

Mỗi chữ "Thọ" trên đôi lọ lục bình Bách thọ là một tác phẩm tạo hình độc lập, vừa tuân thủ quy tắc chiết tự Hán học cổ điển, vừa gửi gắm khát vọng trường sinh bất tử của tín ngưỡng thờ Đức Thánh Chử Đạo Tổ cùng ước nguyện phúc lộc viên mãn, quốc thái dân an của cư dân vùng đồng bằng Bắc Bộ. Cùng với đôi bình gốm độc bản này, trong đền còn lưu giữ bộ ngai thờ gỗ chạm rồng mang phong cách nghệ thuật thế kỷ mười bảy — mười tám với những đường nét chạm trổ khỏe khoắn, phóng khoáng.

Hệ thống tượng đồng cổ và bia ký Hán Nôm

Tại không gian thâm nghiêm nhất của tòa Hậu cung đền Đa Hòa, trên bệ thờ cao đặt trong khám gỗ sơn son thếp vàng là bộ tượng đồng Tam vị Đức Thánh gồm tượng Đức Thánh Chử Đạo Tổ ở chính giữa, bên tả là tượng Nhị vị Phu nhân công chúa Tiên Dung và bên hữu là tượng Tây Sa công chúa. Ba pho tượng được đúc bằng đồng nguyên chất với tỷ lệ nhân trắc học hài hòa, thần thái khuôn mặt từ bi, hiền hậu nhưng toát lên vẻ uy nghiêm siêu thoát của các bậc thần tiên cứu nhân độ thế, phản ánh trình độ kỹ thuật đúc tượng đồng điêu luyện của các phường thợ đồng truyền thống vùng Hưng Yên như làng đúc đồng Lộng Thượng.

Bên cạnh bộ tượng đồng quý giá, đền Đa Hòa còn là một kho tàng thư tịch và văn khắc Hán Nôm phong phú bậc nhất của tỉnh Hưng Yên:

  • Hệ thống sắc phong qua các triều đại phong kiến: Đền hiện lưu giữ hàng chục đạo sắc phong cổ từ thời Lê Trung Hưng (niên hiệu Cảnh Hưng), thời Tây Sơn (niên hiệu Cảnh Thịnh) đến các đời vua triều Nguyễn (Gia Long, Minh Mạng, Thiệu Trị, Tự Đức, Thành Thái, Duy Tân, Khải Định), đồng loạt suy tôn Chử Đạo Tổ cùng Nhị vị Phu nhân là bậc Thượng đẳng thần hộ quốc tý dân.
  • Hệ thống hoành phi, đại tự và câu đối sơn son thếp vàng: Khắp các gian thờ của đền Đa Hòa treo hàng chục bức đại tự và hơn một trăm đôi câu đối chữ Hán do các bậc đại khoa, danh sĩ đương thời như Tiến sĩ Chu Mạnh Trinh, Tổng đốc Nguyễn Chính và các văn thân vùng Sơn Nam soạn tặng, ca ngợi cảnh sắc "Trấn Giang thắng địa" cùng đạo hiếu và tình yêu bất tử của Đức Thánh.
Kiến trúc mái cong cổ kính và không gian thờ tự bên trong đền Đa Hòa
Kiến trúc mái cong cổ kính và không gian thờ tự bên trong đền Đa Hòa

Giá trị di sản văn hóa của đền Đa Hòa trong tâm thức Việt

Cùng với ngôi đền người anh em nằm cách đó không xa là đền Dạ Trạch (nơi gắn với sự tích Tam vị hóa thánh về trời và địa danh lịch sử căn cứ đầm Dạ Trạch), đền Đa Hòa đã hợp thành Khu di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật Đa Hòa — Dạ Trạch, được Thủ tướng Chính phủ xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt vào năm 2014. Sự kết hợp giữa di sản kiến trúc vật thể và không gian lễ hội phi vật thể đã đưa ngôi đền trở thành biểu tượng văn hóa tiêu biểu của vùng đất Hưng Yên văn hiến.

Không gian lễ hội rước nước trên bến sông Hồng

Hằng năm, cứ vào dịp trung tuần tháng Hai âm lịch (từ ngày mười đến ngày mười hai tháng Hai âm lịch), không gian đền Đa Hòa tại xã Bình Minh huyện Khoái Châu lại bừng lên sức sống hội hè rực rỡ trong kỳ lễ hội Chử Đồng Tử Tiên Dung — một trong mười sáu lễ hội lớn nhất cả nước đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ghi danh vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Lễ hội quy tụ nhân dân chín làng thuộc tổng Mễ Sở và tổng Bình Dân xưa cùng hàng vạn người dân thập phương về dâng hương tưởng niệm.

Nghi thức linh thiêng và hoành tráng nhất tại đền Đa Hòa trong những ngày đại hội là lễ rước nước trên dòng sông Hồng. Hàng chục chiếc thuyền rồng trang hoàng cờ hội rực rỡ xuất phát từ bến sông trước Trấn Giang lâu, tiến ra giữa dòng nước đỏ nặng phù sa đối diện bãi Tự Nhiên để thực hiện nghi thức múc nước thiêng vào chóe sứ rồi rước về tế Thánh, cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu. Trong đoàn rước bộ trang nghiêm từ các làng về đền, đi đầu là kiệu rước cây gậy thần và chiếc nón lá — hai pháp khí biểu trưng cho phép màu cứu thế và cuộc đời thanh bạch của Đức Thánh cùng Nhị vị Phu nhân.

Đặc biệt, đêm hội bên bờ sông Hồng trước sân đền Đa Hòa còn là không gian trình diễn sống động của nghệ thuật hát Trống quân Dạ Trạch và múa đĩ đánh bồng. Những câu hát đối đáp giao duyên mượt mà theo nhịp trống đất căng dây mây vang vọng mặt sông không chỉ tái hiện niềm vui đoàn tụ của cư dân châu thổ mà còn tôn vinh vẻ đẹp tình yêu chung thủy, vượt qua mọi rào cản giàu nghèo bắt nguồn từ thiên tình sử của công chúa Tiên Dung.

Bảo tồn quần thể di sản cổ vùng Khoái Châu

Trong bức tranh tổng thể các di sản văn hóa dọc hành lang sông Hồng thuộc tỉnh Hưng Yên, đền Đa Hòa giữ vị trí mắt xích trọng yếu kết nối mạch văn hiến từ vùng đất cổ Khoái Châu xuôi về đô thị cổ Phố Hiến với các danh thắng như Văn miếu Xích Đằng và chùa Chuông Phố Hiến. Giá trị của ngôi đền không chỉ dừng lại ở tuổi đời lịch sử hay quy mô mười tám nóc nhà, mà còn nằm ở triết lý nhân sinh sâu sắc đề cao chữ Hiếu, chữ Tình và tinh thần khai phóng thương mại của người Việt cổ.

Nhằm bảo vệ nguyên vẹn kiệt tác kiến trúc do Tiến sĩ Chu Mạnh Trinh để lại trước tác động của thời gian và khí hậu nhiệt đới ẩm, tỉnh Hưng Yên cùng ngành văn hóa đã triển khai nhiều dự án tu bổ khoa học tại đền Đa Hòa, gia cố kè đê sông Hồng, chống mối mọt cho hệ khung gỗ lim mười tám tòa nhà và lập hồ sơ số hóa bảo vệ nghiêm ngặt đôi lọ lục bình Bách thọ cùng bộ tượng đồng cổ. Công tác bảo tồn luôn tuân thủ nguyên tắc giữ gìn tối đa yếu tố gốc của cuộc đại trùng tu năm 1894, bảo đảm sự hài hòa giữa cảnh quan kiến trúc cổ truyền với không gian sinh thái bãi bồi ven sông.

Trải qua hơn một thế kỷ kể từ ngày những mái đao cong hình thuyền rồng được dựng lên bên bến sông Hồng, đền Đa Hòa vẫn sừng sững như một bản trường ca bằng gỗ đá tôn vinh đạo hiếu và tình yêu bất diệt trong hàng Tứ bất tử Việt Nam. Trong tiến trình số hóa và quảng bá kho tàng di sản văn hiến bản địa, chuyên trang Hưng Yên NSSC tiếp tục cập nhật hệ thống tư liệu bách khoa chuẩn xác về các di tích lịch sử trọng điểm, góp phần lan tỏa vẻ đẹp trường tồn của vùng đất Khoái Châu — Phố Hiến tới cộng đồng độc giả trong và ngoài nước.

Chia sẻ:
HC

NSSC Hưng Yên

hungyen.nssc.gov.vn là nền tảng công nghệ của NSSC đồng hành cùng cộng đồng khởi nghiệp sáng tạo tại Hưng Yên.

Xem thêm các bài trong chuyên mục Địa điểm Hưng Yên.

Bài liên quan

Bài viết mới nhất